Poglavje 21 – pretekli čas, ki še traja

Image by Annie Mole via Flickr

Unidade 21 – Pretérito perfeito composto do indicativo

Opomba: tega pa ne znam prevesti drugače, kot sem v naslovu

Ultimamente tenho trabalhado (trabalhar) muito. ** Zadnje čase veliko delam.
Desde que a escola abriu têm tido (ter) muitas inscrições. ** Odkar se je šola odprla, je veliko vpisov.

ter (presente) + particípio passado

eu	tenho	falado visto ido .......
tu	tens
você ele ela	tem
nós	temos
vocês eles elas	têm

Usamos pretérito perfeito composto do indicativo para falar de acções que começam no passado e se prolongam até ao momento presente.

»pretérito perfeito composto do indicativo« uporabljamo, ko opisujemo dogodke, ki so se pričeli v preteklosti in trajajo do sedaj.

Desde que o bebé nasceu, ela tem dormido (dormir) mal. ** Odkar se je rodil otrok, ona slabo spala.

Este ano têm estudado (estudar) mais do que no ano passado. ** Letos se je (bilo) treba več učiti kot lani.

A Ana não vem trabalhar. Tem estado (estar) doente. ** Ana ni prišla na delo. Je zbolela.

Este ano tem chovido (chover) pouco. ** Letos je bilo malo dežja.

Tens falado (falar) com o Pedro? Não. Não o tenho visto (ver). ** Ali si govoril s Pedrom? Ne, ga nisem videl.

Nestes últimos tempos o número de turistas no nosso país tem aumentado (aumentar). ** V zadnjem času se je povečalo število turistov v naši državi.

Colocação dos pronomes – postavitev zaimkov

Quando o verbo principal está no particípio passado, pronome coloca-se antes ou depois do auxiliar, consoante a regra (unidade 14).

Če je glavni glagol v obliki particípio passado, se da zaimek pred ali po pomožnem glagolu (glej pravila v poglavju 14).

- Ultimamente eles têm-se encontrado muito. ** Zadnje čase se veliko srečujejo.
- Ultimamente eles não se têm encontrado. ** Zadnje čase se nista srečala.

Related articles by Zemanta

• I am grandfather - dedek sem! (ismaberamyphotos.blogspot.com)

Poglavje 17 – pretekli čas – starost in čas (ura)

Image by outlier* via Flickr

Unidade 17 - pretérito imperfeito do indicativo

Idade e horas no passado

Tinha 4 anos quando fui o cinema pela primeira vez. ** Stara sem bila 4 leta, ko sem bila prvič v kinu.

Era meia-noite quando a festa acabou. ** Bila je polnoč, ko se je zabava končala.

Usamos o imperfeito para indicar a idade e as horas no passado.

'Imperfeito' uporabljamo, ko opredelimo starost ali čas v preteklosti.

Acções simultâneas no passado 

Istočasni dogodki v preteklosti

Enquanto a Ana tomava duche, a irmã fazia as camas. ** Med tem, ko se je Ana tuširala, je sestra pospravljala postelje.

Enquanto ele se vestia, ela arranjava o pequeno-almoço. ** Med tem, ko se je oblačil, je ona pripravljala zajtrk.

Usamos o imperfeito para referir acções simultâneas no passado.
'Imperfeito' uporabljamo, ko opisujemo dogodke, ki so se dogajali istočasno (v preteklosti).

Related articles by Zemanta

• Bled
• Listening to the fado music
• Let's learn portugues - učimo se portugalsko

Poglavje 15 – pretekli čas

Image by poplinre via Flickr

Unidade 15 - pretérito imperfeito do indicativo
aspecto durativo e frequentativo

Quando era pequena, brincava sempre com bonecas. ** Ko je bila majhna, se je vedno igrala s punčkami.

O que é que o Pedro fazia andava no colégio? Kaj je Pedro počel, ko je bil na kolidžu?

a) Usamos o imperfeito para descrever ou narrar acontecimentos que decorreram no passado, expressando continuidade e duração,

'Imperfeito' uporabljamo za opisovanje ali pripovedovanje o dogodkih, ki so se dogajali v preteklosti in so izražali trajanje in nadaljevanje.

Aspecto durativo (trajanje) :
Antigamente moravam numa vivenda ** Včasih so živeli na posestvu.

b) Usamos o imperfeito para falar de acções habituais e repetidas no passado.
'Imperfeito' uporabljamo za govorjenje o dogodkih, ki so bili v navadi ali pa so se v preteklosti ponavljali.

Aspecto frequentatico (pogosto dogajanje) :
Depois de escola faziam sempre os trabalhos de casa. ** Po pouku sem vedno delal domače naloge.

Verbos regulares – pravilni glagoli

Verbos em -ar (falar)

eu falava ** jaz sem govoril
tu falavas ** ti si govoril
você falava ** Vi ste govorili (vikanje)
ele falava ** on je govoril
ela falava ** ona je govorila
nós falávamos ** mi smo govorili (m, 3,4,...) ; me smo govorile (f, 3,4,...) ; midva sva govorila (m,2) ; midve sva govorili (f, 2)
vocês falavam ** vi ste govorili (m) ; ve ste govorile (f)
eles falavam ** oni so govorili (m,3,4,...) ; onadva sta govorila (f,2)
elas falavam ** one so govorile (m,3,4,...) ; onidve sta govorili (f,2)

Verbos em -er (comer)

eu comia ** jaz sem jedel
tu comias ** ti si jedel
você comia ** Vi ste jedli (vikanje)
ele comia ** on je jedel
ela comia ** ona je jedla
nós comíamos ** mi smo jedli (m, 3,4,...) ; me smo jedle (f, 3,4,...) ; midva sva jedla (m,2) ; midve sva jedli (f, 2)
vocês comiam ** vi ste jedli (m) ; ve ste jedle (f)
eles comiam ** oni so jedli (m,3,4,...) ; onadva sta jedla (f,2)
elas comiam ** one so jedle (m,3,4,...) ; onidve sta jedli (f,2)

Verbos em -ir (abrir)

eu abria ** jaz sem odprl
tu abrias ** ti si odprl
você abria ** Vi ste odprli (vikanje)
ele abria ** on je odprl
ela abria ** ona je odprla
nós abríamos ** mi smo odprli (m, 3,4,...) ; me smo odprle (f, 3,4,...) ; midva sva odprla (m,2) ; midve sva odprli (f, 2)
vocês abriam ** vi ste odprli (m) ; ve ste odprle (f)
eles abriam ** oni so odprli (m,3,4,...) ; onadva sta odprla (f,2)

elas abriam ** one so odprle (m,3,4,...) ; onidve sta odprli (f,2)

Verbos irregulares – nepravilni glagoli

	ser	ter	vir	pôr
eu	era	tinha	vinha	punha
tu	eras	tinhas	vinhas	punhas
você ele ela	era	tinha	tinha	punha
nós	éramos	tínhamos	vínhamos	púnhamos
vocês eles elas	eram	tinham	vinham	punham

Related articles by Zemanta

• Rádio Cidade: Rede social | Social Network
• Let's learn portugues - učimo se portugalsko

Poglavje 13 – pretekli čas nepravilni glagoli

Image by andy castro via Flickr

Unidade 13 - pretérito perfeito simples , verbos irregulares

dizer ** povedati

eu disse ** jaz sem povedal
tu disseste ** ti si povedal
você disse ** Vi ste povedali (vikanje)
ele disse ** on je povedal
ela disse ** ona je povedala
nós dissemos ** mi smo povedali (m, 3,4,...) ; me smo povedale (f, 3,4,...) ; midva sva povedala (m,2) ; midve sva povedali (f, 2)
vocês disseram ** vi ste povedali (m) ; ve ste povedale (f)
eles disseram ** oni so povedali (m,3,4,...) ; onadva sta povedala (f,2)
elas disseram ** one so povedale (m,3,4,...) ; onidve sta povedali (f,2)

trazer ** nositi

eu trouxe ** jaz sem nosil
tu trouxeste ** ti si nosil
você trouxe ** Vi ste nosili (vikanje)
ele trouxe ** on je nosil
ela trouxe ** ona je nosila
nós trouxemos ** mi smo nosili (m, 3,4,...) ; me smo nosile (f, 3,4,...) ; midva sva nosila (m,2) ; midve sva nosili (f, 2)
vocês trouxeram ** vi ste nosili (m) ; ve ste nosile (f)
eles trouxeram ** oni so nosili (m,3,4,...) ; onadva sta nosila (f,2)
elas trouxeram ** one so nosile (m,3,4,...) ; onidve sta nosili (f,2)

fazer ** delati, početi ....

eu fiz ** jaz sem delal
tu fizeste ** ti si delal
você fez ** Vi ste delali (vikanje)
ele fez ** on je delal
ela fez ** ona je delala
nós fizemos ** mi smo delali (m, 3,4,...) ; me smo delale (f, 3,4,...) ; midva sva delala (m,2) ; midve sva delali (f, 2)
vocês fizeram ** vi ste delali (m) ; ve ste delale (f)
eles fizeram ** oni so delali (m,3,4,...) ; onadva sta delala (f,2)
elas fizeram ** one so delale (m,3,4,...) ; onidve sta delali (f,2)

querer ** hoteti , želeti ....

eu quis ** jaz sem hotel
tu quiseste ** ti si hotel
você quis ** Vi ste hoteli (vikanje)
ele quis ** on je hotel
ela quis ** ona je hotela
nós quisemos ** mi smo hoteli (m, 3,4,...) ; me smo hotele (f, 3,4,...) ; midva sva hotela (m,2) ; midve sva hoteli (f, 2)
vocês quiseram ** vi ste hoteli (m) ; ve ste hotele (f)
eles quiseram ** oni so hoteli (m,3,4,...) ; onadva sta hotela (f,2)
elas quiseram ** one so hotele (m,3,4,...) ; onidve sta hoteli (f,2)

ver ** videti , gledati ....

eu vi ** jaz sem videl
tu viste ** ti si videl
você viu ** Vi ste videli (vikanje)
ele viu ** on je hotel
ela viu ** ona je videla
nós vimos ** mi smo videli (m, 3,4,...) ; me smo videle (f, 3,4,...) ; midva sva videla (m,2) ; midve sva videli (f, 2)
vocês viram ** vi ste videli (m) ; ve ste videle (f)
eles viram ** oni so videli (m,3,4,...) ; onadva sta videla (f,2)
elas viram ** one so videle (m,3,4,...) ; onidve sta videli (f,2)

vir ** priti, ...

eu vim ** jaz sem prišel
tu vieste ** ti si prišel
você veio ** Vi ste prišli (vikanje)
ele veio ** on je prišel
ela veio ** ona je prišla
nós viemos ** mi smo prišli (m, 3,4,...) ; me smo prišle (f, 3,4,...) ; midva sva prišla (m,2) ; midve sva prišli (f, 2)
vocês vieram ** vi ste prišli (m) ; ve ste prišle (f)
eles vieram ** oni so prišli (m,3,4,...) ; onadva sta prišla (f,2)
elas vieram ** one so prišle (m,3,4,...) ; onidve sta prišli (f,2)

dar ** dati

eu dei ** jaz sem dal
tu deste ** ti si dal
você deu ** Vi ste dali (vikanje)
ele deu ** on je dal
ela deu ** ona je dala
nós demos ** mi smo dali (m, 3,4,...) ; me smo dale (f, 3,4,...) ; midva sva dala (m,2) ; midve sva dali (f, 2)
vocês deram ** vi ste dali (m) ; ve ste dale (f)
eles deram ** oni so dali (m,3,4,...) ; onadva sta dala (f,2)
elas deram ** one so dale (m,3,4,...) ; onidve sta dali (f,2)

saber ** vedeti

eu soube ** jaz sem vedel
tu soubeste ** ti si vedel
você soube ** Vi ste vedeli (vikanje)
ele soube ** on je vedel
ela soube ** ona je vedela
nós soubemos ** mi smo vedeli (m, 3,4,...) ; me smo vedele (f, 3,4,...) ; midva sva vedela (m,2) ; midve sva vedeli (f, 2)
vocês souberam ** vi ste vedeli (m) ; ve ste vedele (f)
eles souberam ** oni so vedeli (m,3,4,...) ; onadva sta vedela (f,2)
elas souberam ** one so vedele (m,3,4,...) ; onidve sta vedeli (f,2)

pôr ** pobrati, položiti , dati ...

eu pus ** jaz sem pobral
tu puseste ** ti si pobral
você pôs ** Vi ste pobrali (vikanje)
ele pôs ** on je pobral
ela pôs ** ona je pobrala
nós pusemos ** mi smo pobrali (m, 3,4,...) ; me smo pobrale (f, 3,4,...) ; midva sva pobrala (m,2) ; midve sva pobrali (f, 2)
vocês puseram ** vi ste pobrali (m) ; ve ste pobrale (f)
eles puseram ** oni so pobrali (m,3,4,...) ; onadva sta pobrala (f,2)
elas puseram ** one so pobrale (m,3,4,...) ; onidve sta pobrali (f,2)

poder ** smeti, moči , ...

eu pude ** jaz sem smel
tu pudeste ** ti si smel
você pôde ** Vi ste smeli (vikanje)
ele pôde ** on je smel
ela pôde ** ona je smela
nós pudemos ** mi smo smeli (m, 3,4,...) ; me smo smele (f, 3,4,...) ; midva sva smela (m,2) ; midve sva smeli (f, 2)
vocês puderam ** vi ste smeli (m) ; ve ste smele (f)
eles puderam ** oni so smeli (m,3,4,...) ; onadva sta smela (f,2)
elas puderam ** one so smele (m,3,4,...) ; onidve sta smeli (f,2)

O Pedro fez anos no fim-de-semana passado. ** Pedro je imel rojstni dan prejšnji konec tedna.
Os amogos deram-lhe os parabéns e trouxeram-lhe presentes. ** Prijatelji so mu voščili in prinesli darila.

Como é que vieste? Vim de autocarro. ** Kako si prišel? Prišel sem z avtobusom.
O que é que fizeste onte à noite? ** Kaj si počela včeraj zvečer?
Vi um filme na televisão. ** Gledala sem film po televiziji.
Ele nunca quis estudar línguas. ** Nikoli se ni maral učiti jezikov.
Puseram os casacos e saíram. ** Oblekli so jakne in šli ven.
Ontem não pude ir com vocês, porque tinha de estudar. ** Včeraj nisem mogel z vami, ker sem se moral učiti.
O que é que ela disse? ** Kaj je rekla?
Disse que estava muito cansada. ** Rekla je, da je bila zelo utrujena.
A minha mãe nunca soube falar inglês. ** Moja mama nikoli ni znala govoriti angleško.

Related articles by Zemanta

• I am grandfather - dedek sem!

Poglavje 12 – pretekli čas, pravilni glagoli na -ar / -er / -ir in -air

Image via Wikipedia

Unidade 12 - pretérito perfeito simples , verbos regulares em –ar, -er, -ir e -air

-ar (falar)

eu falei ** jaz sem govoril
tu falaste ** ti si govoril
você falou ** Vi ste govorili (vikanje)
ele falou ** on je govoril
ela falou ** ona je govorila
nós falámos ** mi smo govorili (m, 3,4,...) ; me smo govorile (f, 3,4,...) ; midva sva govorila (m,2) ; midve sva govorili (f, 2)
vocês falaram ** vi ste govorili (m) ; ve ste govorile (f)
eles falaram ** oni so govorili (m,3,4,...) ; onadva sta govorila (f,2)
elas falaram ** one so govorile (m,3,4,...) ; onidve sta govorili (f,2)

-er (comer)

eu comi ** jaz sem jedel
tu comeste ** ti si jedel
você comeu ** Vi ste jedli (vikanje)
ele comeu ** on je jedel
ela comeu ** ona je jedla
nós comemos ** mi smo jedli (m, 3,4,...) ; me smo jedle (f, 3,4,...) ; midva sva jedla (m,2) ; midve sva jedli (f, 2)
vocês comeram ** vi ste jedli (m) ; ve ste jedle (f)
eles comeram ** oni so jedli (m,3,4,...) ; onadva sta jedla (f,2)
elas comeram ** one so jedle (m,3,4,...) ; onidve sta jedli (f,2)

-ir (abrir)

eu abri ** jaz sem odprl
tu abriste ** ti si odprl
você abriu ** Vi ste odprli (vikanje)
ele abriu ** on je odprl
ela abriu ** ona je odprla
nós abrimos ** mi smo odprli (m, 3,4,...) ; me smo odprle (f, 3,4,...) ; midva sva odprla (m,2) ; midve sva odprli (f, 2)
vocês abriram ** vi ste odprli (m) ; ve ste odprle (f)
eles abriram ** oni so odprli (m,3,4,...) ; onadva sta odprla (f,2)
elas abriram ** one so odprle (m,3,4,...) ; onidve sta odprli (f,2)

-air (cair)

eu caí ** jaz sem padel
tu caíste ** ti si padel
você caiu ** Vi ste padli (vikanje)
ele caiu ** on je padel
ela caiu ** ona je padla
nós caímos ** mi smo padli (m, 3,4,...) ; me smo padle (f, 3,4,...) ; midva sva padla (m,2) ; midve sva padli (f, 2)
vocês caíram ** vi ste padli (m) ; ve ste padle (f)
eles caíram ** oni so padli (m,3,4,...) ; onadva sta padla (f,2)
elas caíram ** one so padle (m,3,4,...) ; onidve sta padli (f,2)

Ontem a noite ficámos a casa. ** Včeraj zvečer smo ostali doma.

Comi tantos chocolates que fiquei mal disposto ** Pojedel sem toliko čokolade, da mi je bilo slabo.

Camioneta para o Porto já partiu. ** Avtobus za Porto je že odpeljal.

O Ana nasceu no Porto e sempre lá viveu. ** Ana se je rodila v Portu in vedno tam živela.

Ao jantar comeram carne e beberam vinho tinto. ** Za večerjo smo jedli meso in pili črno vino.

Onte a noit não saí. ** Včeraj zvečer nisem šel ven.

O meu filho caiu e partiu a cabeça. ** Moj sin je padel in si razbil glavo.

Related articles by Zemanta

• I am grandfather - dedek sem!
• Bled

Poglavje 11 – pretekli čas glagoli ser / ir / estar / ter

Image by foreby via Flickr

Unidade 11 - pretérito perfeito simples , verbos ser / ir / estar / ter

ser ** biti

eu fui ** jaz sem bil
tu foste ** ti si bil
você foi ** Vi ste bili (vikanje)
ele foi ** on je bil
ela foi ** ona je bila
nós fomos ** mi smo bili (m, 3,4,...) ; me smo bile (f, 3,4,...) ; midva sva bila (m,2) ; midve sva bili (f, 2)
vocês foram ** vi ste bili (m) ; ve ste bile (f)
eles foram ** oni so bili (m,3,4,...) ; onadva sta bila (f,2)
elas foram ** one so bile (m,3,4,...) ; onidve sta bili (f,2)

ir ** iti
eu fui ** jaz sem šel
tu foste ** ti si šla
você foi ** Vi ste šli (vikanje)
ele foi ** on je šel
ela foi ** ona je šla
nós fomos ** mi smo šli (m, 3,4,...) ; me smo šle (f, 3,4,...) ; midva sva šla (m,2) ; midve sva šli (f, 2)
vocês foram ** vi ste šli (m) ; ve ste šle (f)
eles foram ** oni so šli (m,3,4,...) ; onadva sta šla (f,2)
elas foram ** one so šle (m,3,4,...) ; onidve sta šli (f,2)

estar ** biti

eu estive ** jaz sem bil
tu estiveste ** ti si bil
você esteve ** Vi ste bili (vikanje)
ele esteve ** on je bil
ela esteve ** ona je bila
nós estivemos ** mi smo bili (m, 3,4,...) ; me smo bile (f, 3,4,...) ; midva sva bila (m,2) ; midve sva bili (f, 2)
vocês estiveram ** vi ste bili (m) ; ve ste bile (f)
eles estiveram ** oni so bili (m,3,4,...) ; onadva sta bila (f,2)
elas estiveram ** one so bile (m,3,4,...) ; onidve sta bili (f,2)

ter ** imeti

eu tive ** jaz sem imel
tu tiveste ** ti si imel
você teve ** Vi ste imeli (vikanje)
ele teve ** on je imel
ela teve ** ona je imela
nós tivemos ** mi smo imeli (m, 3,4,...) ; me smo imele (f, 3,4,...) ; midva sva imela (m,2) ; midve sva imeli (f, 2)
vocês tiveram ** vi ste imeli (m) ; ve ste imele (f)
eles tiveram ** oni so imeli (m,3,4,...) ; onadva sta imela (f,2)
elas tiveram ** one so imele (m,3,4,...) ; onidve sta imeli (f,2)

Primeri :

Na semana passada estive doente. Tive gripe. ** Prejšnji teden sem bil bolan. Imel sem gripo.

Agora estou bem: já não tenho febre. ** Zdaj sem v redu: nimam več vročine.

Tenho aulas todos os dias, mas onte não porque o professor foi ao médico. ** Pouk imam vsak dan, vendar ne včeraj, ker je bil učitelj pri zdravniku.

Ontem fomos aos anos do Pedro. A festa foi óptima. ** Včeraj smo šli na rojstni dan k Pedru. Zabava je bila čudovita.

Ele esteve uma semana em Moçambique. ** En teden je bil v Mozambiku.

Foi lá em negócios. Foi uma viagem muito cansativa ** Tja je šel poslovno. Pot je bila zelo utrudljiva.